thumb_master

CHEESE! 2013 PEYNİR FESTİVALİ

Slow Food’un her iki yılda bir düzenlediği peynire adanmış en büyük etkinliklerden biri olan Cheese! Sütün Tüm Form Ve Halleri bienali 20-23 Eylül tarihlerinde İtalya, Bra’da gerçekleşti. 2011’deki etkinliği ziyaret eden kişi sayısı 160.000 iken bu yıl 20-23 Eylül 2013’te yapılan etkinliğe 250.000 kişi katıldı.

 ESSEDRA projesi kapsamında Mutfak Dostları Derneği ESSEDRA Proje Koordinatörü Burcu Gezeroğlu, Karaman İl Tarım Müdürlüğü Tarım Ekonomisi Uzmanı Zafer Yaşar ve Kars Boğatepe Slow Food lideri/peynir üreticisi İlhan Koçulu bir dizi etkinliğe katıldılar. Bu kapsamdaki etkinliklerden ilki 20 Eylül Cuma günü düzenlenen “Searching for the (Almost) Lost Ark” (Yok Olmuş Nuh’un Ambarı’nın İzinde) tadım atölyesi oldu. Tadımda Slow Food’un yok olma tehlikesi altındaki geleneksel tatları ve onlarla ilişkili kültürü, toplulukları ve doğayı korumak için başlattığı Nuh’un Ambarı (Ark of Taste) projesi anlatıldı. Tadımda halihazırda projeye dahil olmuş Gouda (Hollanda), Pecorino (İtalya) ve Menorquina (İspanya) gibi peynirlerin yanı sıra aday gösterilen Kars Gravyeri (Türkiye) gibi peynirler de tadıldı; bir yandan da İtalya’nın Verona kentine özgü şaraplarla eşleştirmeler yapıldı. Tadımda Kars Gravyeri üreticisi İlhan Koçulu, bu peynirin hikayesini, yapılışını ve bugün neden yok olma tehlikesi altında olduğunu anlattı.

Diğer bir etkinlik de 21 Eylül 2013 günü Casa del Biodiversita (Biyoçeşitlilik Evi) yapılan ve Türkiye’den ESSEDRA Projesi kapsamında Nuh’un Ambarı’na aday gösterilen peynirlerin tadıldığı “The Ark of Taste docks in Turkey” (Türkiye’deki Nuh’un Ambarı Durakları) etkinliği oldu. Etkinlikte Slow Food Biyoçeşitlilik Vakfı Başkanı Piero Sardo ve Slow Food Türkiye, Balkanlar ve Orta Doğu Koordinatörü Michele Rumiz ESSEDRA, Nuh’un Ambarı ve biyoçeşitliliği korumanın öneminden bahsedip, Türkiye’deki peynir çeşitlerinin genel özellikleri hakkında kısa bir giriş konuşması yaptılar. Tadılan peynirler sırasıyla şunlar oldu: Divle Obruk Peyniri, Kars Kaşarı, Kars Gravyeri, Türkmen Saçak Peyniri ve Kargı Tulumu.

Tadım sırasında söz alan Kars Kaşarı ve Kars Gravyeri üreticisi İlhan Koçulu her iki peynirin göçle gelen hikayesini, yapılış süreçlerini ve bugün neden yok olma tehlikesi altında olduklarını açıkladı; Türkmen Saçak Peyniri hakkında kısa bilgiler verdi. Kargı Tulumu’nun yapılışını, yöreyi ve üreticilerin yaşadığı sıkıntıları ise ESSEDRA Proje Koordinatörü Burcu Gezeroğlu anlattı.

Karaman İl Tarım Müdürlüğü’nden Tarım Ekonomisti Zafer Yaşar, Divle Tulum Peyniri’nin kendine özel hikâyesi (üreticiler, yöresi ve üretim aşamaları vs.) peynirin geleneksel üretim tarzı, olgunlaştırma metodu ve Divle Obruğu hakkında bilgiler verdi. Ayrıca “tulum peyniri üretiminin kırsal alanda bir yaşam tarzı olmasının yanı sıra, tulumun kültürel miras olduğu” hususlarına vurgu yaptı. Zafer Yaşar’ın bu konuşmasının ardından Divle Tulum Peyniri’nin kendine özel hikâyesini kendisinden bir kez daha dinlemek üzere BBC Food kanalıyla bir radyo röportajı gerçekleştirildi.

3. etkinlik, ESSEDRA proje ortağı EFNCP (Avrupa Doğa Koruma ve Yaylacılık Forumu) tarafından 22 Eylül Pazar günü Casa del Biodiversita binasında (Biyoçeşitlilik Evi) düzenlenen AB’deki Süt ve Hijyen Kurallarının Balkanlar ve Türkiye Bağlamındaki Etkileri” çalıştayı oldu. Çalıştaya ESSEDRA proje ortakları, Avrupa Komisyonu yetkilileri ve Avrupa’da AB üyeliğini tamamlamış ülkelerde daha önce yaşanan sıkıntıları paylaşmak üzere konuşmacılar katıldı. Oturumda, AB’deki hijyen kurallarının geniş anlamdaki içeriği ve bunların geleneksel üretim yapan küçük üreticiler üzerindeki etkisi konuşuldu. Küçük üreticiler için sağlanan muafiyetler, esneklikler ve bu yasaların doğru uygulanmasında anahtar rolü üstlenen yerel yönetimlerin önemi anlatıldı; bu konuda çalışan STK’ların kapasitelerini artıracak iyi uygulama örnekleri paylaşıldı.

Bu çalıştayın ardından Slow Food standında Eastward-The Treasures Hıdden In The Balkans (Doğuya Doğru-Balkanlarda Saklı Hazineler) adı verilen konferans gerçekleştirildi. Konferansa ESSEDRA Projesi’nin kapsamındaki ülkelerden (Arnavutluk, Bosna Hersek, Bulgaristan, Hırvatistan, Makedonya, Romanya, Sırbistan, Türkiye) gelen konu uzmanları ve üreticiler katıldı. Etkinlikte bu ülkelere ait örnek peynirlerin tadımı yapıldı. Zafer Yaşar burada Divle Tulum Peyniri’ni, Divle yöresini, Ayrancı ve Karaman’ı anlatarak, Divle Tulum Peyniri’nin geleneksel üretimi hakkında bilgiler verdi. Bu geleneğin muhafazası için coğrafi işaret alınmasının şart olduğu, bunun için de üretici birliği kurmaya çalıştıkları hususlarında bilgiler verdi.

Etkinlikler büyük ilgi topladı. 12 farklı ülkeden (Avrupa’nın yanı sıra Brezilya, Burkina Faso, Makedonya vb.)  gelen ziyaretçiler, koruma altına almak istedikleri peynirleri fuara getirdiler. Türkiye’den ESSEDRA projesi kapsamında aday gösterilen ve Nuh’un Ambarı (Ark of Taste) meydanında sergilenen peynirler şunlar oldu:

  • Divle Obruk Peyniri,
  • Kars Kaşarı,
  • Kars Gravyeri,
  • Çorum Kargı Tulumu,
  • İzmir Teneke Tulumu,
  • Kelle (Mıhaliç) Peyniri,
  • İsli Çerkez Peyniri,
  • Van Otlu Peyniri,
  • Türkmen Saçak Peyniri.